شناسایی و مدیریت مشکلات بلع در افراد مبتلا به دمانس

شناسایی و مدیریت مشکلات بلع در افراد مبتلا به دمانس

در مواجه با هر مساله ای (دشواری) در رابطه با بلع به عنوان دیسفاژی یا اختلال بلع شناخته می شود. این شرایط می تواند به وسیله فاکتور های مختلفی به وجود آید، از جمله این موارد به آسیب به بخشی از مغز که کنترل بلع را برعهده دارد، می توان اشاره کرد. این مورد می تواند به صورت حاد ( برای مثال بر اثر سکته مغزی) رخ دهد یا به صورت پیشرونده اتفاق بیفتد، همانند آنچه در بیماران مبتلا به دمانس وجود دارد.

 9 بیمار از هر 10 بیمار مبتلا به دمانس اختلال بلع را به شکلی تجربه می کنند، بنابراین اگر شما از فردی با چنین شرایطی مراقبت می کنید، بسیار مهم است که بخاطر داشته باشید که تغذیه خوب و مناسب چقدر می تواند در افزایش کیفیت زندگی این بیماران موثر باشد. به طور کلی، اختلال در بلع می تواند سبب گستره ای از مشکلات از کاهش وزن و تغذیه نادرست تا خفگی (در اثر پریدن غذا در گلو) و آسپیریشن پنومونیا می شود، که عفونت شدید ریه است.

اگر شما از بیمار مبتلا به دمانس مراقبت می کنید، می توانید با مشاهده علایم اختلال بلع که در ادامه آمده است، به حفظ سلامتی این افراد کمک کنید.
 

 علایم اختلال بلع:

  • بیرون ریختن بزاق، غذا یا مایعات از دهان
  • جویدن پرتقلا یا طولانی
  • جمع شدن غذا در داخل گونه ها (لپ ها)
  • جمع شدن مایعات در دهان
  • تف کردن غذا به بیرون از دهان
  • بیرون زدن غذا از بینی
  • خستگی
  • سرفه حین نوشیدن مایعات یا خوردن غذا
  • صدای خیس یا صدایی شبیه قرقره کردن
  • گیر کردن غذا در گلو یا ناحیه گردن
  • بلع سخت یا دردناک
  • کاهش وزن بدون علت مشخص
  • عفونت های ریوی یا آسپیریشن پنومونیا

  

مدیریت دشواری های بلع و تغذیه در افراد مبتلا به دمانس

هنگام کمک به فرد مبتلا به اختلال بلع به استراتژی های زیر دقت کنید.

محیط
خوردن وعده های غذایی روزانه در محیط غذاخوری آشنا و در زمان مشخص به صورت مرتب و منظم. غذا باید چیزی باشد که فرد از آن لذت ببرد و همینطور باید در فنجان ها، بشقاب ها و کاسه های آشنا و همیشگی سرو شود.

از دکور خوشایند و مناسب مثل رومیزی، دستمال سفره استفاده کنید و هرگونه اقلام غیر مرتبط با غذا را از میز حذف کنید. همچنین یک موسیقی ملایم می تواند آرامش بخش باشد.


آماده کردن وعده غذایی
غذا را خوشایند و در رنگ های شاد درست کنید و در بشقاب های جداگانه قرار دهید تا غذاهای با طعم و بافت های مختلف از هم جدا باشند. غذاهایی را که به راحتی با انگشتان قابل برداشتن هستند را ببُرید و آماده کنید و تا زمانی که ممکن است فرد را به خوردن غذا بدون کمک دیگران تشویق کنید.

تحریک کردن فرد به خوردن غذا
صبور باشید و درحالی که موارد مختل کننده و حواس پرت کن را به حداقل می رسانید، به افراد زمان کافی بدهید تا غذایشان را بخورند. یادآورهایی را درمورد اینکه چه چیزی بخورند و چرا، پیشنهاد بدهید_ و به وسیله ی بحث درمود غذا، عطر و طعم غذا و نحوه پخت آن، به آن ها کمک کنید که نسبت به وعده غذایی که می خورند آگاه و هشیار بمانند.

جرعه یا گاز های کوچک از غذا را تشویق کنید و به فرد یادآوری کنید که پس از هر جرعه یا لقمه ای که وارد دهان می کند، آن را قورت بدهند و اگر نیاز بود گلوی فرد را به آرامی و بدون اعمال هیچ فشاری به طرف پایین حرکت دهید. (انگشتان را دو طرف حنجره قرار دهید و بدون اینکه به حنجره فشار وارد کنید در اطراف حنجره و از زیر چانه به سمت پایین حرکت دهید)

تعدیل رژیم غذایی
اگر دشواری در عذا خوردن و نوشیدن بدتر شد، بافت غذا و مایعات ممکن است نیاز به تغییر داشته باشد به نحوی که آن ها به شکل نرم، خرد شده یا پوره در آیند. یک آسیب شناس گفتار و زبان (گفتار درمانگر) می تواند غذای نرم تر یا مایعات غلیظ تر را توصیه کند، درصورت لزوم جزئیات بیشتر درمورد تماس با آسیب شناس گفتار و زبان در انتها وجود دارد.



کمک برای تغذیه و وضعیت بدن حین غذا خوردن
تقریبا نزدیک به 50 درصد افراد مبتلا به دمانس در نهایت به یک مراقب جهت کمک به تغذیه شان نیاز خواهند داشت. اگر شما به کسی غذا می دهید، مطمئن شوید که شما درست روبروی او و در یک سطح نشسته باشید که آن فرد بتواند به صورت مستقیم و رو به جلو روی یک صندلی بنشیند. سر آن ها باید رو به جلو باشد، و لگن، زانوها و قوزک پایشان در یک زاویه 90 درجه قرار داشته باشد. 

 اگر کسی نمی تواند روی صندلی بنشیند، پس به آن ها کمک کنید که تا جایی که ممکن است راحت و به صورت صاف روی تخت یا ویلچر بنشینند و مطمئن شوید که آن ها هم هشیار باشند و هم به درستی واکنش نشان (ارتباط کلامی مناسبی داشته باشند) دهند. هیچگاه به کسی که به صورت درازکش قرار دارد یا در وضعیت خواب است غذا ندهید، چون احتمال خفگی را بالا می برد.

 بسیار دقت کنید که به فرد به آرامی غذا دهید و آن را در وسط زبان قرار دهید، زمان کافی به فرد بدهید تا هر لقمه را قبل از دادن لقمه دیگری قورت بدهد و بخورد.

 به سیب آدم (برجستگی غضروف تیروئید) فرد نگاه کنید تا مطمئن شوید فرد غذا را بلعیده است. بعد از هر لقمه مقداری مایعات به فرد بدهید تا کمک کند که باقیمانده غذای داخل دهان را پاک کند و همیشه قبل از دادن لقمه دیگری به فرد اطلاع بدهید.



ارجاع به آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر)
آسیب شناسان گفتار و زبان برای کمک به داشتن یک بلع بی خطر، توصیه های تخصصی در زمینه تعدیل رژیم غذایی، وضعیت قرار گرفتن بیمار و استراتژی های لازم برای غذا خوردن ارائه می دهند.
اگر شما فردی هستید که در حال مراقبت از یک بیمار مبتلا به دمانس با مشکل بلع و تغذیه می باشد، با توانبخشی اَرگ تماس بگیرید تا به خدمات توانبخشی و گفتاردرمانی ما دسترسی داشته باشید. به طور معمول ما ارزیابی بلع را برای افراد با علایم زیر انجام می دهیم.

  • آبریزش و بیرون ریختگی غذا یا چه بزاق از دهان
  • گلو صاف کردن های مداوم حین غذا خوردن
  • مشکل در گاز زدن و جویدن
  • سرفه کردن یا احساس خفگی حین غذا خوردن یا نوشیدن مایعات
  • احساس درد حین قورت دادن و بلع یا احساس گیر کردن غذا در گلو
  • عفونت های ریوی عود کننده
  • کاهش وزن بدون دلیل


 مشکلات بلع  دمانس  آلزایمر  سالمندی  سالمندان  اختلال بلع  تغذیه دیسفاژی  گفتار درمانی  توانبخشی ارگ